हिमालबाट कीर्तिमान, हिमालमै बिलाए
नेपाल र अन्तर्राष्ट्रिय पर्वतारोहण समुदायमा ‘निम्स दाइ’ का नामले परिचित निर्मल पुर्जाले सन् २०१९ मा विश्वका ८ हजार मिटरभन्दा अग्ला सबै १४ हिमाल ६ महिनामै आरोहण गरेर ख्याति कमाएका थिए ।
विश्वका ८ हजार मिटरभन्दा अग्ला सबै १४ हिमाल ६ महिनामै आरोहण गरेर पर्वतारोहण जगत्लाई चकित पारेका निर्मल पुर्जा (निम्स दाइ) को पाकिस्तानको ब्रड पिक आरोहणका क्रममा निधन भएको छ ।
कीर्तिमानी नेपाली पर्वतारोही उनको निधन भएको एलिट एक्स्पेडले पुष्टि गरेको छ । पुर्जा एलिट एक्स्पेडका संस्थापक पनि हुन् ।
शनिबार सार्वजनिक गरेको शोक वक्तव्यमा कम्पनीले ‘गहिरो दुःख र अपार पीडाका साथ ब्रड पिकमा गएको हिमपहिरोपछि निर्मल ‘निम्सदाइ’ पुर्जाले दुःखद रूपमा ज्यान गुमाएको पुष्टि गर्दछौं’ भनेको छ । साथै उक्त दुर्घटनामा अभियानका अन्य सदस्यहरू पनि जीवित नरहेको पुष्टि भएको कम्पनीले जनाएको छ ।
नेपालमा जन्मिएका पूर्वबेलायती विशेष फौजी सैनिकसमेत रहेका ४३ वर्षीय पुर्जासहितको टोली बिहीबारको हिमपहिरोमा परेका हुन् ।
पाकिस्तानी पर्वतारोहण अधिकारीहरूले घटनापछि पुर्जासहितको आरोहण टोलीसँग कुनै सम्पर्क हुन नसकेको बताएका थिए । प्रतिनिधिसभा सदस्य तथा पुर्जाका व्यावसायिक साझेदार मिङ्मा ग्याबु शेर्पाले हिमपहिरोपछि ट्र्याकिङ डेटाले पुर्जाको अवस्थिति पहिला तलतिर बगेको र त्यसपछि सिग्नल रोकिएको स्थानबाट फेरि केही सरेको देखाएको बताएका थिए । तर, एलिट एक्स्पेडले शनिबार अपराह्न पुर्जासहित अन्य दुई सदस्यको समेत निधन भएको जनाएको हो ।
नेपाल र अन्तर्राष्ट्रिय पर्वतारोहण समुदायमा ‘निम्स दाइ’ का नामले परिचित पुर्जा सन् २०१९ मा आफ्नो ‘प्रोजेक्ट पसिबल’ अभियानमार्फत विश्वका ८ हजार मिटरभन्दा अग्ला सबै १४ वटा हिमाल ७ महिनामै आरोहण गर्ने लक्ष्य लिएर चर्चामा आएका थिए । उनले त्यो लक्ष्य ६ महिना ६ दिनमै पूरा मात्र गरेनन्, त्यस्ता सबै हिमाल आरोहण गर्ने दक्षिण कोरियाली नागरिक किम चाङ–होले बनाएको सात वर्षभन्दा अघिको विश्व कीर्तिमान पनि तोडेका थिए ।
पुर्जाले आफ्नो जीवनको अधिकांश समय हिमाल आरोहणमा मानव सहनशीलताको चरम सीमालाई चुनौती दिँदै बिताए । दृढ इच्छाशक्ति र सकारात्मक सोच भए असम्भव पनि सम्भव हुन्छ भन्ने विश्वास उनको जीवनको आधार थियो । ‘शारीरिक क्षमताका हिसाबले म भाग्यमानी छु । मैले संसारकै उत्कृष्ट सैन्य इकाइबाट प्रशिक्षण पनि पाएको छु,’ सन् २०१९ मा कान्तिपुरसँगको अन्तर्वार्तामा उनले आफ्नो सैनिक प्रशिक्षणबारे भनेका थिए, ‘त्यसमा सकारात्मक सोच जोडियो भने व्यक्तिले जे पनि गर्न सक्दो रहेछ ।’
२५ जुलाई १९८३ मा म्याग्दीको दाना गाउँमा पुर्जाको जन्म भएको थियो । उनको बाल्यकाल भने मुख्यतः चितवनमा बित्यो । सैन्य सेवासँग उनको परिवारको लामो सम्बन्ध थियो । उनका बुबा र तीन दाजुभाइ सबै बेलायतको गोर्खा रेजिमेन्टमा कार्यरत थिए । पुर्जाले पनि त्यही बाटो पछ्याउँदै ६ वर्ष बेलायती गोर्खा सैनिकका रूपमा सेवा गरे । त्यसपछि बेलायती रोयल नेभीको ‘स्पेसल बोट सर्भिस (एसबीएस)’ मा छनोट हुने पहिलो नेपाली बने । ‘गोर्खा सैनिक बन्नु नै मेरो एक मात्र सपना थियो,’ उनले आफ्नो पुस्तकमा लेखेका छन्, ‘म जीवनमा त्यही मात्र गर्न चाहन्थेँ ।’
करिब १६ वर्ष लामो सैनिक सेवाका क्रममा उनी एसबीएसको पर्वतीय इकाइमा अत्यधिक चिसो मौसममा युद्ध सञ्चालनसम्बन्धी विशेषज्ञ बने । सैनिक सेवा र पर्वतारोहणमा पुर्याएको योगदानका लागि सन् २०१८ मा उनलाई ‘मेम्बर अफ द अर्डर अफ द ब्रिटिस एम्पायर (एमबीई)’ बाट सम्मान गरिएको थियो ।
