आयोगको आचारसंहिता : चुनाव प्रचार–प्रसार १७ दिन मात्रै गर्न छुट

उम्मेदवारी मनोनयन र घरदैलोमा २५ बढीको जुलुस लैजान निषेध

काठमाडौं–निर्वाचन आयोगले आगामी ४ मंसिरमा हुने प्रतिनिधिसभा तथा प्रदेशसभाको निर्वाचन १७ दिन मात्रै प्रचार गर्न पाउने गरी निर्देशिका जारी गरेको छ ।
सोमबार राजपत्रमा प्रकाशित निर्वाचन आचार संहिताअनुसार उम्मेदवारले चुनाव प्रचारको समय १७ दिन मात्रै पाउने भएका हुन् ।
आयोगले यसपालि चुनाव प्रचारको समय बढाएको भन्दै आलोचना भएको थियो । आयोगले २०७४ को चुनावमा ३० दिन प्रचार गर्न समय दिइएकामा यसपालि बढाएर ३९ दिन पु¥याएको थियो । त्यसैलाई घटाएर १७ दिन पु¥याइएको हो ।
‘उम्मेदवारको अन्तिम नामावली प्रकाशन भएपछि मतदान हुने दिनभन्दा १७ दिन अघिदेखि मात्र निर्वाचन प्रचार–प्रसार गर्न पाइनेछ’, आयोगको राजपत्रमा प्रकाशित आचारसंहितामा भनिएको छ ।
प्रचार–प्रसारका क्रममा जुलुस, आमसभा, कोणसभा गर्न, सञ्चार माध्यममा प्रचार सामग्री प्रकाशन÷प्रसारण गर्न तथा घरदैलो कार्यक्रम १७ दिनभित्र गरिसक्नुपर्नेछ ।
निर्वाचनमा विजयी भएका उम्मेदवारले पनि कुनै किसिमको भोजभतेर वा नगद र जिन्सी वितरण गर्न नहुने भनिएको छ ।
प्रचार–प्रसारमा लामो समय दिँदा निर्वाचनको मात्र होइन, उम्मेदवारको खर्च पनि बढ्ने, प्रचार–प्रसार अवधिभर राज्यका अंग शिथिल हुने र विकास निर्माणदेखि जनताका काम सुस्त हुने भएकाले धेरै प्रचारका लागि समय नचाहिने भन्दै आलोचना भएको हो ।
आयोगले भने मतपत्र छपाइका लागि समय धेरै लाग्ने भएकाले प्रचार–प्रसारको समय धेरै छुट्याउनु परेको बताएको थियो ।
स्थानीय तह निर्वाचनमा प्रचार–प्रसारका लागि १५ दिन समय दिएको थियो ।
आयोगले जारी गरेको आचारसंहितामा उम्मेदवारले निर्वाचनको मनोनयनपत्र पेस गर्न जाँदा वा घरदैलो कार्यक्रममा जाँदा २५ बढीको जुलुस लिएर जान नहुने उल्लेख छ ।
‘निर्वाचनमा उम्मेदवारको मनोनयनपत्र पेस गर्न जाँदा वा प्रचार–प्रसारका लागि घरदैलो कार्यक्रम गर्दा उम्मेदवार, प्रस्तावक, समर्थकसहित २५ बढीको जुलुस लिएर जान नहुने र यसरी जाँदा बाजागाजा तथा झाँकीसहित जान पाइने छैन,’ आचारसंहिताको दफा १३ (ण) मा उल्लेख छ ।
त्यस्तै, उम्मेदवार वा दलले आफ्नो कार्यालयबाहेकको स्थानमा दलको झन्डा, डिजिटल बोर्ड वा फ्लेक्सको प्रदर्शन गर्न नहुने आयोगले भनेको छ ।
‘उम्मेदवार वा दलले आफ्नो कार्यालयबाहेकको स्थानमा दलको झन्डा, दल वा उम्मेदवारको चुनाव चिन्ह, कुनै किसिमको डिजिटल बोर्ड, फ्लेक्स वा ग्लुसाइन बोर्ड राख्न तथा श्रव्य सामग्री बजाउन र श्रव्यदृश्य सामग्री प्रदर्शन गर्न पाइने छैन,’ आचारसंहितमा भनिएको छ ।
तर जुलुस, आमसभा, कोणसभा वा घरदैलो कार्यक्रममा खण्ड (ड) बमोजिमको आकारका १०–१० वटासम्म झन्डा र चुनाव चिन्ह प्रयोग गर्न तथा राजनीतिक दल तथा उम्मेदवारको नाम र चिन्ह भएको एउटासम्म तुल वा फ्लेक्स राख्न बाधा नपर्ने आयोगले आचारसंहितामा जनाएको छ ।
आयोगद्वारा जारी आचारसंहिताअनुसार संघ र प्रदेश सरकारका मन्त्रीहरूले आफ्नो दलका लागि चुनाव प्रचार गर्न पाउने छैनन् ।
तर, आफू उठेको चुनाव क्षेत्रमा भने उनीहरूले चुनाव प्रचार गर्न पाउनेछन् । त्यसरी चुनाव प्रचार गर्दा सरकारी गाडीलगायतका स्रोत–साधन प्रयोग गर्न पाइने छैन ।